FC Utrecht ziet doorstroom uit eigen jeugd volledig vastlopen

Analyse

Milan Keskin | Brand Owner

Bij FC Utrecht breekt zelden een groot talent uit de eigen jeugdopleiding definitief door als vaste basisspeler in het eerste elftal. Hoewel de club beschikt over een volwaardige academie op Sportcomplex Zoudenbalch en met Jong FC Utrecht een beloftenploeg in de Keuken Kampioen Divisie heeft, stokt de doorstroom vanuit de onderbouw naar de hoofdmacht in Stadion Galgenwaard al jaren.

Dit seizoen maken Kevin Gadellaa, Mees Eppink en Per Kloosterboer als exponenten uit de eigen opleiding deel uit van de selectie onder hoofdtrainer Anthony Correia, maar geen van dit drietal heeft een vaste basisplaats in het eerste elftal weten te veroveren. De 21-jarige centrale verdediger Kloosterboer zag zijn verbintenis in augustus nog opengebroken en verlengd worden tot de zomer van 2029, maar fungeert net als beide keepers vooralsnog niet als vaste waarde in de Eredivisie.

Flatterende Eredivisie-minuten door aandeel Mike van der Hoorn

In het afgelopen seizoen gunde FC Utrecht slechts 6,7 procent van alle beschikbare speelminuten in de Eredivisie aan voetballers uit de eigen jeugdopleiding. Met dat aandeel eindigden de Domstedelingen op de dertiende plaats van de achttien Eredivisie-clubs, ver achter koploper AZ (42,2 procent), Ajax (35,7 procent) en Feyenoord (18,3 procent), terwijl alleen onder meer PSV uit de top van de ranglijst met 5,7 procent lager scoorde.

Een nadere blik op de onderliggende cijfers laat zien dat zelfs dit lage percentage van 6,7 procent een vertekend beeld geeft van de daadwerkelijke jeugddoorstroom. Het Utrechtse cijfer werd in de jaargang 2025/26 namelijk vrijwel volledig gedragen door Mike van der Hoorn, die als teruggekeerde 33-jarige oud-jeugdspeler goed was voor 2.201 Eredivisie-minuten voordat hij afgelopen zomer naar het Cypriotische AEK Larnaca vertrok.

Van de huidige generatie talenten uit de academie kwam de achttienjarige middenvelder Jaygo van Ommeren in datzelfde seizoen tot slechts 39 minuten in de hoofdmacht, terwijl Rafik El Arguioui bleef steken op acht minuten. Gezamenlijk kwamen Van der Hoorn, Van Ommeren en El Arguioui tot 2.248 minuten, waarmee het volledige aandeel eigen jeugd vrijwel uitsluitend op het conto van een geroutineerde dertiger kwam in plaats van verse aanwas vanuit de opleiding.

Jong FC Utrecht fungeert te vaak als eindstation

De gebrekkige aansluiting richting het eerste elftal hangt nauw samen met het functioneren van Jong FC Utrecht in de Keuken Kampioen Divisie. Vier seizoenen op rij bivakkeerde de beloftenploeg onderin de ranglijst. Afgelopen seizoen ging het eindelijk beter met Jong FC Utrecht, maar dit seizoen is het weer kommer en kwel qua prestaties.  

Een beloftenelftal dat structureel onderaan bungelt, biedt jonge voetballers zelden een klimaat waarin zij leren om wedstrijden te dicteren, als dominante ploeg te fungeren en om te gaan met de druk van het moeten behalen van resultaten. Pas afgelopen seizoen zette Jong FC Utrecht onder leiding van trainer Mark Otten een stap vooruit door met 46 punten uit 38 duels (twaalf zeges, tien gelijke spelen en zestien nederlagen) op de twaalfde plaats te eindigen.

Wanneer de individuele wedstrijdtotalen van de beloftenploeg naast de optredens in het eerste elftal worden gelegd, blijkt hoezeer de stap van Sportcomplex Zoudenbalch naar Stadion Galgenwaard hapert. Waar Gyrano Kerk na slechts twaalf wedstrijden in de beloften uitgroeide tot een vaste waarde met 175 officiële duels in de hoofdmacht en daarmee geldt als het laatste echt grote succesverhaal uit de academie, stokte de teller voor latere lichtingen aanzienlijk sneller.

Verdedigers Tommy St. Jago (41 duels in Jong, 31 in het eerste) en Djevencio van der Kust (48 duels in Jong, 24 in het eerste) werden weliswaar serieus gebruikt in de hoofdmacht, maar vertrokken uiteindelijk zonder een structurele verkoopopbrengst op te leveren. Doelman Fabian de Keijzer kwam na 62 optredens in de Keuken Kampioen Divisie tot zestien wedstrijden in het eerste elftal en werd als tweede keeper verkocht aan Heracles Almelo.

Bij de huidige en recente generatie beloftenspelers is de kloof nog scherper zichtbaar. Spits Jesse van de Haar speelde 56 wedstrijden voor Jong FC Utrecht, maar kwam slechts één keer in actie voor de hoofdmacht. El Arguioui verzamelde 81 wedstrijden in het beloftenelftal, waarin hij in het seizoen 2025/26 met elf doelpunten zelfs topscorer werd, tegenover slechts vier officiële optredens in het eerste, terwijl Kloosterboer na 51 beloftenduels op drie wedstrijden in de hoofdmacht staat.

Voor een reeks andere vaste krachten van de beloftenploeg bleef de deur naar een officieel debuut in FC Utrecht 1 tot dusver zelfs volledig gesloten. Doelman Gadellaa (62 wedstrijden in Jong), de 21-jarige middenvelder Massien Ghaddari (64 duels in Jong) en de twintigjarige aanvaller Tijn den Boggende (63 duels in Jong) speelden ieder ruim zestig competitiewedstrijden in de Eerste Divisie, maar wachten nog altijd op hun eerste officiële minuut in de hoofdmacht.

Vroegtijdig talentverlies en de vergelijking met Feyenoord

Het gebrek aan doorbraak in het eerste elftal betekent overigens niet dat de onderbouw op Zoudenbalch geen aanwas levert. In de zomer van 2025 maakten negen jeugdspelers de interne overstap vanuit de academie naar Jong FC Utrecht, onder wie Justin Eversen, Hylke van der Mast, Jessey Sneijder, Viggo Plantinga, Van Ommeren, Björn Menzo en Gustav Arcos Sundqvist, terwijl alle jeugdteams op het hoogste landelijke niveau acteren.

Daarnaast leverde de opleiding deze maand met Ahmet Irgi, Donovan Afrifa en Matthew Sweeb drie spelers af aan Oranje Onder 16 en maakten drie andere Utrechtse talenten deel uit van Oranje Onder 17.

De oorzaak van de stokkende doorstroom ligt enerzijds aan de bovenkant bij de overstap van Jong naar het eerste elftal, en anderzijds bij het vroegtijdig weglekken van toptalent in de jongste leeftijdscategorieën. Technisch directeur Jordy Zuidam erkende eerder al dat de club met name bij de Onder 14 en Onder 15 veel talentvolle jeugdspelers kwijtraakt aan grotere clubs, vaak precies op het moment dat FC Utrecht hen nog niet contractueel kan vastleggen.

Grootaandeelhouder Frans van Seumeren wees in februari op het gegeven dat er in een tijdsbestek van tien jaar acht jeugdspelers vanuit de Utrechtse opleiding naar Ajax of PSV zijn vertrokken. Ook richting Rotterdam raakte de club talenten kwijt: in 2024 leidde de overstap van drie Utrechtse jeugdspelers naar Feyenoord zelfs tot een arbitragezaak, waarbij FC Utrecht een aanvullende rekening van 520.000 euro indiende en de Rotterdammers zich beriepen op het bestaande vergoedingssysteem van de KNVB.

Om dergelijk vroegtijdig vertrek in te dammen, heeft Zuidam zich recentelijk uitgesproken voor het nieuwe herenakkoord in het Nederlandse voetbal, dat bepaalt dat clubs per seizoen nog maar één speler uit de jeugdopleiding van een andere profclub mogen weghalen.

Tegelijkertijd toont de vergelijking met Feyenoord aan dat het bezitten van een beloftenploeg in de Keuken Kampioen Divisie op zichzelf geen garantie is voor succesvolle doorstroming. De Rotterdammers beschikken niet over een elftal in de Eerste Divisie, maar gaven in het seizoen 2025/26 met 18,3 procent wel bijna drie keer zoveel Eredivisie-minuten aan eigen jeugdspelers als FC Utrecht (6,7 procent).

In De Kuip werkt men met een Onder 21-elftal, de nadrukkelijke doelstelling om jaarlijks gemiddeld twee academie-spelers door te laten stromen naar de A-selectie en gerichte verhuurperiodes, zoals bij Jan Plug aan Excelsior en Ayoub Ouarghi aan FC Dordrecht. Een beloftenploeg in de Keuken Kampioen Divisie bewijst zijn waarde pas wanneer het elftal fungeert als echt tussenstation richting het eerste elftal, en niet als eindstation.

Magere transferopbrengsten op de markt sinds 2020

Het ontbreken van een structurele pijplijn vanuit de academie naar de basiself van het eerste elftal laat zich eveneens voelen in de transferinkomsten van de club. Sinds 2020 realiseerde FC Utrecht slechts vier uitgaande transfertransacties van zelfopgeleide spelers, die gezamenlijk een bedrag van 13,75 miljoen euro in het laatje brachten.

Dat totaalbedrag is bovendien opgebouwd uit slechts drie unieke voetballers, aangezien rechtsback Sean Klaiber tweemaal werd verkocht: eerst in 2020 voor 4,25 miljoen euro aan Ajax en na zijn latere terugkeer nogmaals in 2023 voor een miljoen euro aan het Deense Brøndby IF.

De overige twee uitgaande transfers kwamen op naam van Kerk, die in 2021 voor zeven miljoen euro naar Lokomotiv Moskou vertrok, en middenvelder Bart Ramselaar, die in 2024 voor anderhalf miljoen euro de overstap maakte naar Lion City Sailors.

De klapper van Kerk in 2021 geldt daarmee nog altijd als de laatste werkelijk nieuwe miljoenenverkoop vanuit de eigen academie. De lucratieve verkoop van Quinten Timber valt nadrukkelijk buiten deze categorie, aangezien de middenvelder destijds transfervrij overkwam van Ajax en zijn volledige jeugdopleiding genoot bij Feyenoord en in Amsterdam.

Het contrast met de Rotterdamse concurrentie is ook op financieel vlak groot: in dezelfde periode sinds 2020 realiseerde Feyenoord volgens de database van FootballTransfers twaalf verkopen van zelfopgeleide spelers voor een gezamenlijk bedrag van 105,1 miljoen euro.

Uitblinker Rafik El Arguioui

Vanwege de ambitie om structureel mee te draaien in de subtop en Europees voetbal te halen, koos FC Utrecht de afgelopen jaren vooral voor directe versterkingen van buitenaf. Na de zesde plek van vorig seizoen beleeft de ploeg van Anthony Correia met een voorlopige elfde plaats overigens een moeizamere start, al gaat het de laatste weken weer een stuk beter.

Hoe lastig het voor eigen kweek is om daar tussen te komen, blijkt dit seizoen uit de situatie van Rafik El Arguioui. De aanvallende middenvelder wordt deze voetbaljaargang verhuurd aan SC Cambuur, waar hij als vaste basisspeler in negen Eredivisie-wedstrijden al viermaal tot scoren kwam, terwijl FC Utrecht wel een optie in het huurcontract heeft opgenomen om hem in de winterstop vervroegd terug te halen.

Om de aansluiting tussen de jeugdteams en de hoofdmacht te verbeteren, voerde de club dit jaar een organisatorische wijziging door in de opleiding. Naast zijn werkzaamheden als hoofdtrainer van Jong FC Utrecht kreeg Mark Otten de verantwoordelijkheid over de voetballeerlijn van de Onder 16 tot en met de Onder 19, terwijl Eskil de Koning werd aangesteld voor de leerlijn van de Onder 11 tot en met de Onder 15.

De huidige parels bij Jong FC Utrecht

In de huidige selectie van Jong FC Utrecht, die volgens data van FootballTransfers een totale ETV van 11,1 miljoen euro, lopen diverse jonge spelers rond met het profiel om op termijn de stap naar het eerste elftal te zetten. Denk bijvoorbeeld aan een Wessel Kooy, Viggo Plantinga en Björn Menzo.

Het talent is er, alleen is het de vraag of FC Utrecht het aandurft om te kiezen voor een ander beleid dan de huidige. AZ en Feyenoord tonen in ieder geval aan dat het zowel financieel als sportief waardevol kan zijn om eigen jeugd meer de kans te geven.  

Geschreven door

Milan Keskin | Brand Owner

Milan Keskin is Brand Owner van FootballTransfers en een ervaren voetbaljournalist. Met meer dan acht jaar ervaring in de voetbaljournalistiek brengt hij analyses, achtergrondverhalen en inzichten over transfers binnen het Nederlandse voetbal.

Bekijk volledige bio